icerikler icin standartlar
----------------------------
Hayvan besin endustrisi, buyuk ve karli bir alandir(senede 25 bilyon dolar karla).Ureticiler,evcil hayvanlarinizla cani gonulden ilgileniyor gibi gozuksede onlarin ilgilendigi en onemli sey satislar ve karlaridir.Komple ve dengeli olarak adlandirilan mamalar AAFCO(American food control officials) diye adlandirilan bir Amerikan kurulusu tarafindan kontrol edilmektedirler.Bu standartlar,90'li yillarda kedi ve kopek beslenme uzmanlari tarafindan belirlenmistir.Fakat aklinizda bulunsun standartlar,minimum ve maksimimlari belirler optimumlari degil.Mamalar ortalam ozellikte bir hayvana gore dizayn edilmistir,her mama her hayvanin ihtiyaclarini karsilamaz.
problemler
-------------
Mamalar,evcil hayvanlarda bir cok hastaliga yol acmaktadirlar.Allerjik deri hastaliklari,obezite,yangisal bosaltim sistemi hastaliklari,kronik kulak enfeksiyonlari,sistit,bobrek ve sidik kesesi taslari,kalp hastaliklari, pankreatit,kalca displazisi,meme tumoru,mide donmesi ve sismesi,diabet.Bu hastaliklarin olusumunda besinsel faktorlerin rol oynayabildigi belirlenmistir.
Potansiyel problemlerden bazilari da mamalardaki hasere ilaci kalintilari,antibiyotikler ve kuflerdir.Ilacla yuklenmis hasta hayvanlarin etlerindeki ilaclar, bozulmaksizin uretim isleminin sonucunda mamaya gecmektedirler(penisilin,pentobarbital). Ornegin 1995 ve 1999 yillarinda farkli buyuk ureticilerin mamalari marketlerden geri toplatilmisti.Sebebi mama yapiminda kullanilan tahillarda bulunan yuksek oranda kuf kontaminasyonu idi.ikinci toplatilma esnasinda 20 den fazla kopek hayatini kaybetmisti.
Bir baska problemde mamanin icine konulan hammadelerin kalitesidir. Etiketlerde su sekilde yazan; yan urunler(by-products),yan urunler unu (by-products meal),et(?ne eti) unu(meat meal) ve kemik unu(bone meal) yani ne oldugu belirlenemeyen hammaddelerdir.Amerika'daki kemik unlarinda yillardir suren kontaminasyon problemi vardir.Bir mama yuksek oranda kemik unu iceriyorsa,zor sindirilir ve besleyici degeri dusuktur.
Bir baska problemde,mamalarin yapim islemindedir.Hammaddeler yuksek isida saatlerce pisirilir.Daha sonra yuksek isi ve basinc altinda sekillendirilerek makineden cikarlar.Bu esnada bazi besin maddeleri azalir veya zarar gorur.Ureticiler,uretim esnasindaki bu kaybi tolere etmek icin vitamin ve mineralleri mamaya ekstradan fazla katarlar.AAFCO'ya gore bu maddelerin minumum olmasi gereken miktar dayatilmaktadir.Dolayisiyla yapilan testlerde mamalarda asiri mineral ve vitamin miktarlalarina rastlanmaktadir.
Mama seciminde yardimci olacak ipuclari
-----------------------------------------------
=AAFCO onayli olmasina dikkat edilmelidir.
=Yan urunler(by-products),yan urunler unu (by-products meal),et(?ne eti) unu(meat meal) ve kemik unu(bone meal) yazan mamalar alinmamali. Bu hammaddeler,firmalarin kullandigi en ucuz hayvansal kaynaktir.Bunlarin icerik ve kalitesi tam olarak belli olmadigi icin uretilen seriden seriye kalite farklilik gostermektedir.Yan urunler,insan tuketiminde kullanilmayan hayvan organlari,ibik,pence,deri,boynuz,tirnak gibi insan tuketiminde kullanilmayan parcalari yani atiklari barindirmaktadirlar.Arada bir yan urunler(by-products) yazan konserve mamalardan verebilirsiniz.Cunku vahsi karnivorlar dogal hayatta avladiklari hayvanlarin organlarini da yemektedirler.Fakat surekli kullanilmalari saglikli bir beslenme acisindan uygun olmamaktadir.
=Etikette ilk olarak icerigi belli hayvansal urun yazmalidir.yani tavuk,kuzu,balik vs.(chicken,lamb,fish etc.)veya tavuk unu,kuzu unu,balik unu(chicken meal,lamb meal,fish meal etc.).
=Market mamalarindan kacininiz.Bunlar buyuk firmalarin reddettigi hammaddelerin tekrar paketlenmis halidir ve ucuz,kalitesiz icerikleri vardir.
=Veteriner hekiminiz tarafindan onerilmedigi surece light,senior,special formula gibi cesitlerden uzak durunuz.Bunlar,asitlestirici ajanlar,fazla lif,dengesiz yag orani gibi deri,tuy ve diger problemlere sebep olan icerik tasirlar.
=Genel olarak natural(holistic) olarak pazarlanan mamalara yoneliniz.Bunlarda koruyucu madde olarak kimyasal(BHA,BHT,ethoxyquin,propyl gallate) koruyucular yerine vit.C, vit.Egibi dogal koruyucular kullanilmaktadir.Bazen onlarin icinde de sentetik koruyucular olabilir ama cok az miktardadir.
=Tazeligi icin son kullanma tarihine dikkat ediniz.
=Paketi actiginizda koklayin,keskin rahatsiz edici bir kokusu varsa geri goturun.
=Mamanizi, deliksiz,kilitli bir kapta kuru ve serin bir yerde muhafaza ediniz.Konserve mamalari actiktan sonra konserveden cikararak cam veya seramik hava almayan kapta buzdolabinda saklayiniz.
Evcil dostunuzun beslenme rehberi
-----------------------------------------
=Markayi veya aromayi 3-4 ayda bir degistiriniz.Markalardaki fazla ve eksik maddelerden kaynaklanan problemleri engellemek icin.Cunku her mamada,hammaddeler ve miktarlari farklidir.
=Kuru mamayi degistirirken 1/4 yeni mamadan 3/4 eski mamadan karistirarak veriniz.Her gun yeni mamayi arttirarak kademeli gecis yapiniz.
=Her yeni mama ile birlikte kopeginizdeki degisimleri izleyiniz.Derisi,kurku,istahi,enerji seviyesi,ruh hali, kasinti, akinti, koku, vucut agirligi,diskinin miktari ve sikligi.Bunlarda, negatif yonde degisimler oluyorsa mamayi degistiriniz.Problem suruyorsa veteriner hekiminizle temasa geciniz.
=Kopeginiz veteriner diyeti(prescription diet) olan mamalarla besleniyorsa en az 6 ayda bir veteriner hekiminizle diyetin hala uygun olup olmadigini kontrol edin. Cunku hayvan iyilesme gostermis artik o diyete ihtiyac duymuyor olabilir.ornek olarak hillsin k/d,j/d gibi mamalari.
=Yemegini butun gun onunde birakmak yerine 1 veya 2 ogunde verin.Bazi saglik problemleri daha sik beslenmeyi gerektirebilir veteriner hekiminizle temasa gecin.İri ırklarda mide dönmesini engellemek için 2 öğün idealdir.
=Arada bir konserve mama yedirin konserveler kuru mamaya gore daha fazla protein daha az tahil icerir.
=Mamanizi diger yiyecekler ile zenginlestirebilirsiniz;organik etler,bugulanmis sebzeler(kopekler cig sebzeyi sindiremez).Tofu ve pismis tahillar da verebilirsiniz.
=Mamanin iceriginde olmasi gerken diger faydali ek maddeler;acodophilus gibi probiyotikler,sindirim enzimleri,antioksidanlar,vit.E,vit.C.
=Haftada bir veya iki yapilan ev yemeginin de kopeginize cok faydasi vardir.Icerik ve kaliteyi kolay kontrol edebilirsiniz.Ev yemegi tarifleri olan cok guzel internet siteleri bulunmaktadir.
alıntıdır.
kaynak;
www.api4animals.org çeviri:Derya Çetintaş
api;animal protection institute
Giriş
Kayıt
SSS
Ara
